„Jeszcze większą dowolność dawało sędziemu postępowanie doraźne (ad horas, statario, foriudica), w którym wszelkie formalności były niemal zniesione. Możność obrony była minimalna. Apelacja była niedopuszczalna.
FRANCJA OD X DO KOŃCA XV WIEKU
1. RYS HISTORYCZNY
W zachodniej części dawnej monarchii karolińskiej (Francia occidenT talis) zwanej później Francją doszło w wieku IX i X do rozbicia terytorialnego. Królowie Francji (Kapetyngowie) utrzymali tylko zwierzchnictwo lenne nad pozostałymi władcami senioralnymi. Dopiero rozwój gospodarczy i nowe więzi między poszczególnymi terytoriami umożliwiały królom zdobywanie w ciągu XII i XIII wieku przewagi nad tzw. wielkimi wasalami Korony, a prawnicy królewscy (legiści) interpretowali normy prawa lennego w sposób umożliwiający inkorporowanie posiadłości władców terytorialnych do domeny królewskiej i zjednoczenie — u schyłku XIII wieku — znacznej części Francji. Od chwili powołania do życia przedstawicielstwa stanowego — Stanów Generalnych — w roku 1302 Francja przybrała charakter monarchii stanowej. W dobie wojny stuletniej (r. 1337 1453) królowie francuscy odbierać zaczęli feudałom i miastom nadane im przywileje. Umożliwiało to władcom stopniowe uniezależnianie się od stanów i wzrost tendencji absolutystycznych. W końcu XV wieku przyłączone zostały do Francji dalsze terytoria (Anjou, Maine, Prowansja, Bretania).“(13)